رَبِّ إنّی لِما أنزلتَ إلَیَّ من خیرٍ فقیرٌ

همه عمر بر ندارم، سر از این خمار مستی ..... که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی

رَبِّ إنّی لِما أنزلتَ إلَیَّ من خیرٍ فقیرٌ

همه عمر بر ندارم، سر از این خمار مستی ..... که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی

درباره ی وبلاگ
رَبِّ إنّی لِما أنزلتَ إلَیَّ من خیرٍ فقیرٌ

ترس دارم که به وقت عافیت، فقرم را نبینم...
خدایا!
هرچه گرفتی، بگیر، اما ایمانم را نه...

نقدی کوتاه بر برنامه ی « دور همی »

شنبه, ۲۸ فروردين ۱۳۹۵، ۰۳:۳۶ ب.ظ

در ایام نوروز، برنامه ای به نام «دور همی» پخش می شد که طرفداران نسبتا خوبی هم داشت. برنامه ای که در ابتدا به دلیل نو بودن فضای سن و ترکیب تئاتر، اجرا، موسیقی، استفاده از طنز اجتماعی و... جذاب به نظر می رسید.

اما این برنامه هم مانند سایر مشابه های خودش در معرض نقد قرار گرفت. یکی از نقدهایی هم که به سرعت در شبکه های اجتماعی دست به دست شد، تقلیدی بودن برنامه از همتای هندی خود بود که بعضا آن را بی اهمیت می دانستند و بعضا با دیدن این تشابه ها تأسف می خوردند. بماند که این تقلید ها در رسانه سابقه ی عجیبی دارد و در تبلیغات کالا ها یا ترویج مسائل اخلاقی هم به وفور دیده شده است؛ گویی که خلاقیت در امور رسانه ای امری است در دسترس خارجی ها (که البته کشورش فرق نمی کند، از همین چین و هند و ترکیه ی خودمان گرفته تا اروپا و آمریکا)، و ما همین که تقلید خوبی بکنیم از سرمان هم زیاد است.

اگرچه که بنیان این تقلید ها بر آبِ خود کم بینی است یا اموری از این دست، و این خود قبیح است، اما اگر این تقلید ها در حد ایده گرفتن باشد و باقی کار بومی سازی شود، یا اصلا خود برنامه ای که از آن تقلید شده، متناسب با فرهنگ و دین ما باشد و سپس مهر کپی برابر اصل بر آن بخورد، نمی توان خرده ی زیادی گرفت، چرا که در نهایت ناهنجاری های فرهنگی و اجتماعی و دینی و... ایجاد نمی کند.

به نظر می رسد اگر تیر نقدی بخواهد بر قلب برنامه ای مثل «دور همی» اصابت کند، باید درباره ی محتوای ارائه شده توسط آن، و نه صورت ظاهری اش، باشد. به این منظور نقد کوتاهی طبق سوالاتی که آقای مهران مدیری از یکی از مهمان های جلسه، یعنی آقای برزو ارجمند، پرسیدند، مطرح می شود. سؤالاتی که قبل از طرح آن ها هم با افتخار ادعا می شد که آن چه ما می پرسیم کمی غیرعادی است. این نقد بر می گردد به این سه سؤال:

  1. تا به حال چه کار بدی انجام داده اید که کسی نداند؟ اعتراف کنید!
  2. یک نفر که از دست شما ناراحت است را نام ببرید و بگویید چرا از شما ناراحت است و عذرخواهی کنید.
  3. از چه کسی تنفر دارید؟ نام ببرید.

 

نقد سوال اول:

در این سؤال از مهمان برنامه خواسته می شود که به کار مخفی بدی که انجام داده اعتراف کند.

اولا: هیچ دور از ذهن نیست که این کار بدِ مخفی یک گناه باشد. چرا که خود انجام دهنده ی آن جزء کارهای بد به حسابش می آورد. اگرچه که ممکن هم هست این بد، یک بد فرهنگی باشد و نه دینی، اما به هرحال تصور اینکه مهمان در آن شرایط به یک گناه اعتراف کند هم دور از ذهن نیست. اما همانطور که می دانیم، بر خلاف مسیحیت، که اعتراف به گناه نزد کشیش یکی از عوامل سعادت و پاکی انسان به حساب می آید، در اسلام عزیز این امر خودش یک گناه تلقی می شود و کسی حق چنین کاری را ندارد، مگر در شرایط خاص که مصلحت مهمی بر آن مترتب باشد. این کار عواقب خطرناکی از جمله ریختن قبح گناه، ایجاد کدورت، نا امیدی از اصلاح نفس و... دارد.

ثانیا: بر فرض این هم که آن کار بد، گناه نباشد و صرفا یک ناهنجاری فرهنگی به حساب بیاید، از آن جایی که تاکنون مخفی بوده، کاملا محتمل است که بیان آن، عواقب نامطلوبی داشته باشد که در آن لحظه مهمان برنامه نتواند آن ها را پیش بینی کند؛ مثل خراب شدن چهره ی او در نظر بینندگان، ایجاد کدورت بین او و کسی که آن کار بد به او مربوط بوده است، کمک به رواج یک ناهنجاری فرهنگی و...

 

نقد سؤال دوم:

اگرچه این سؤال در پوششی مثل عذرخواهی و اصلاح ذات بین قرار گرفته اما به دلیل اینکه از مهمان برنامه خواسته می شود علت ناراحتی را بگوید، نقدی که بر سوال قبل وارد بود بر این هم وارد است.

 

نقد سؤال سوم:

 در جواب این سؤال ابتدا مهمان برنامه گفت که شخصی را که از او بدم می آید شما نمی شناسید. اما مجری خیلی صریح از او خواست که شخصی را نام ببرد که معروف است و همه می شناسند. خودش هم برای راحت کردن کار و ریختن قبح سؤال، یکی از عوامل رسانه ای را نام برد و تصریح کرد که تنها دلیل کار کردن با او این است که مجبور به همکاری است. سپس مهمان برنامه هم شخص معروفی را که از او تنفر دارد نام برد.

شکی نیست که در فرهنگ ما، بروز تنفر از یک انسان دیگر، آن هم در ملأ عام و بخصوص بدون هیچ هدف والاتری، یک ناهنجاری به حساب می آید، زیرا فقط عامل تفرقه و ایجاد کدورت بیشتر و کمرنگ کردن ارزش یک انسان می شود. البته این ابراز تنفر، از آن جهت که درعرف بدگویی به حساب می آید، شرعا هم منع شده است.

ممکن است کسی ایراد بگیرد که عرف ما در این زمینه دچار عیب است و رک گفتن نقد ها، چنان که در برخی فرهنگ ها وجود دارد، بهتر است. پاسخ داده می شود که اولا این ابراز تنفر نقد نیست، ثانیا خود رک گویی اگر فایده ای بر آن مترتب نباشد، هیچ ارزشی ندارد و بعضا باعث عدم اصلاح فرد مقابل می شود.

 

خاطر نشان می شود که این نقد فقط در مورد یک بخش کوتاه از یکی از قسمت های این برنامه بود و در مورد سایر بخش ها یا قسمت ها ادعایی ندارد. بنابراین وجود ایراد های بیشتر یا محسنات در سایر بخش ها یا قسمت ها را نفی نمی کند. گسترش و تکمیل این نقد باشد به پای کسانی که وقت بیشتری پای این برنامه گذاشتند، بلکه ذخیره ای باشد برای استفاده در ساخت برنامه های مشابه.

 

والسلام.

نظرات (۵)

موافقم دور همی برنامه زیاد جالبی نبود .
امسال دلم برای کلاه قرمزی و آقای مجری تنگ شد.
بسیار خوب و مناسب بود. در مورد اعتراف به گناه، دین مخالفت جدی دارد و فضای عمومی جامعه از این نظر برای ادیان بسیار مهم است.
در مورد ابراز تنفر حدس من این بود که مطمئن است آن میهمان این کار را انجام نمی دهد اما اگر بپذیریم مهران مدیری توقع دارد چون مهران مدیری است، مهمانش هرچه می گوید انجام دهد، نه دو مشکل می شود: اولی عدم تعقل و دومی ایجاد دید منفی از یک بنده خدا و سومی نشر تنفر شخصی.
البته باید خوبی ها و بدی های دور همی را در کنار هم دید و امیدواریم برنامه سازان روز به روز ضعف ها را کمتر و به نقاط قوت بیفزایند.


سلام علیکم
من البته این قسمت خاص از برنامه را ندیدم. اما در برخی قسمت‌های دیگر هم برخی سؤالات مشابه مطرح شد که همان‌طور که فرمودید به احتمال زیاد خیری در پاسخگویی به آن‌ها وجود ندارد، اگر شری برنخیزد.
در پناه حق، موفق باشید!
پاسخ:
علیکم السلام.
ممنون از توجهتون.
  • تبارک منصوری
  • یک مورد دیگه هم جناب کپتٍن هست! :)
    از اولشم برام قابل هضم نبود ...حضور یک روح و تعامل اون با خانواده ...البته شاید خیلی ها بگن که طنزه و اساسا در مقوله ی طنز خیلی از موارد جدی گرفته نمیشه ...درسته اما با توجه به نوع پوشش مادر خانواده و تا حدودی نادر که نشانه هایی از پوشش غیر ایرانی است بنظرم مدل پرداختن به روح یک آدم مرده تو این برنامه جدا از این نشانه ها نیست...
    در کل من از اولشم با کپتن مشکل  داشتم و نتونستم باهاش ارتباط برقرار کنم و حس خوبی نسبت به کاراکترش نداشتم...!
    نمیدونم قسمتی رو که سروش صحت بود دیدین یا نه.اونجا هم مدیری از صحت درخواست میکنه که اسم یه کارگردانی رو ببره که کارگردان خوبی نیست و اگه نگه مجبور میشه که سبیلاش رو بزنه...و نهایتا اون نمیتونه اسم ببره و مهران مدیری هم سیبیلاش رو میزنه!
     طنزی که به هر قیمتی بخواد  مردم رو بخندونه باید فاتحه اش خونده بشه و این وسط باید به رامبد جوان آفرین گفت که با اجرای تفریحات سالم توی برنامه اش و استفاده از کاراکترهای نو و خلاق جدا" قابل تقدیره...
    پاسخ:
    راستش من وقت نمیگذاشتم سر این برنامه و فقط گذری می شنیدم دیالوگ ها رو.
    شنیده بودم موی یک مهمان رو زده. خیلی خیلی متاسفم واقعا که برای اینکه مهمان برنامه یک بی اخلاقی نمی کنه، چنین حرکت زشتی می زنن که خودش بی اخلاقی به حساب میاد.
    رامبد جوان نسبتا بهتره. اگرچه میگن این سری هندوانه دیگه لوس شده و کمتر تفکر محور و گفتگو محوره.
  • آب‌گینه موسوی
  • بله!

    البتّه برخی پلاتوهای این برنامه، هوشمندانه است و درست. آن بخشِ نمایشش خیلی لوس و لوث است!
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی